Yabancı mahkeme kararı ve vekâletname tercümesi: Türkiye’de kullanım

Yurt dışında yaşayan biri Türkiye’deki evini satmak, Türkiye’deki bir davada temsil edilmek ya da bir mirası işletmek isteyebilir. Türkiye’de yaşayan bir yabancı da kendi ülkesinden aldığı boşanma kararını burada kullanmak zorunda kalabilir. Bu sayfa, bu belgelerin Türk makamına hangi yoldan gittiğini anlatır.

Yurt dışında verilen vekâletname: iki yol

Türkiye’deki bir işlem için yurt dışında vekâletname vermek isteyen kişinin önünde iki seçenek vardır. Birincisi, bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği ya da konsolosluğunda Türkçe vekâletname düzenletmektir. Bu vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılır; apostil ve tercüme gerekmez.

İkincisi, o ülkenin noterinde vekâletname düzenletmektir. Bu durumda vekâletnameye o ülkede apostil alınır, Türkiye’de Türkçeye tercüme edilir ve tercüme noterce onaylanır. Bu yol daha uzundur ama konsolosluğa uzak yaşayanlar için tek seçenek olabilir.

Vekâletnamede vekil edenin ve vekilin adı, kimlik bilgileri ve adresi açık yazılmalıdır. Türk vekilin T.C. kimlik numarası metinde yer alırsa Türk kurumu kişiyi kolayca eşler. Yabancı vekil edenin pasaport numarası da metinde bulunmalıdır.

Türk kurumları yabancı noterde düzenlenmiş vekâletnamede yetkilerin açık yazılmasını bekler. “Her türlü işlem” gibi genel ifadeler tapu müdürlüğünde ya da bankada yetersiz sayılabilir. Vekâletnameyi düzenletmeden önce metni, işlemi yapacak Türk kurumunun beklentisine göre hazırlayın.

Belge türüne göre Türkiye’deki kullanım

Yabancı mahkeme kararı Türkiye’de doğrudan uygulanmaz

Yabancı mahkemenin verdiği bir karar, Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmak için genellikle Türk mahkemesince tanınmalıdır. İcra edilmesi gereken kararlar, örneğin nafaka, tenfiz kararı ister. Bu kurallar 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’da düzenlenir.

Boşanma kararlarında 2017’den beri ek bir yol vardır. Belirli şartlar sağlanırsa kesinleşmiş yabancı boşanma kararı nüfus müdürlüğünde idari yoldan tanınabilir. Şartları ve hangi durumda mahkemeye gitmek gerektiğini yabancı boşanma kararının tanınması sayfasında anlattık.

Mahkemeye ya da nüfus müdürlüğüne sunulacak kararın tercümesi; kararın tamamını, kesinleşme şerhini ve apostili kapsar. Kararın yalnız hüküm kısmını tercüme ettirmek dosyanın eksik sayılmasına yol açabilir.

Kesinleşme şerhi ve tebligat

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kullanılabilmesi için kararın kesinleşmiş olması gerekir. Kesinleşme, kararın üzerine düşülen bir şerhle ya da ayrı bir belgeyle gösterilir. Bu belgenin adı ülkeden ülkeye değişir. Bazı ülkelerde kesinleşme kararın son sayfasına mühürle yazılır, bazılarında ayrı bir yazı olarak verilir.

Taraflardan biri davaya katılmadıysa, o tarafa usulüne göre tebligat yapıldığını gösteren belge de istenebilir. Türk mahkemesi savunma hakkına uyulup uyulmadığına bakar. Bu belgeler kararla birlikte apostillenmeli ve tercüme edilmelidir.

Kararın tercümesinde biçim

Mahkeme kararları uzun ve kendine özgü bir düzende yazılır. Tercümede paragraf numaralarını, tarafların sıfatlarını ve hüküm fıkrasını belgedeki sırayla veririz. Mahkemenin adını ve dosya numarasını özgün biçimiyle bırakır, Türkçe açıklamasını ekleriz. Hüküm fıkrasındaki rakamlar ve tarihler asıl belgeyle iki kez karşılaştırılır; nafaka gibi kalemlerde tek bir rakam hatası tenfiz davasında sorun yaratabilir.

Yabancı mahkemenin verdiği velayet kararı, çocuğun Türkiye’deki okul kaydında ya da pasaport işlemlerinde de gündeme gelebilir. Türk makamı bu kararın tanınmasını isteyebilir; ne istendiğini ilgili kurumdan öğrenin.

Şirket belgeleri

Yabancı bir şirketin Türkiye’de şube açması ya da bir Türk şirketine ortak olması için ticaret sicil müdürlüğü, şirketin kendi ülkesindeki kaydını ve yetkili temsilcisini gösteren belgeyi ister. Bu belgeler de aynı sırayı izler: kendi ülkesinde apostil, Türkiye’de tercüme ve noter onayı. Ticaret sicili belgelerin yakın tarihli olmasını bekler. Şirket unvanı tercümede özgün biçimiyle korunur; unvanı Türkçeye çevirmeyiz, gerekirse türünü açıklayan bir not ekleriz. Yetkili kişinin adı ise pasaportundaki yazımla verilir.

Miras ve taşınmaz

Türkiye’de taşınmazı olan yabancı bir kişi öldüğünde, mirasçıların tapu kaydını kendi adlarına geçirmesi gerekir. Yabancı ülkede düzenlenmiş mirasçılık belgesi tapu müdürlüğünce her zaman doğrudan kabul edilmez. Yabancılık unsuru taşıyan miraslarda Türkiye’de sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınması istenebilir. Yabancı belge bu davada delil olarak kullanılır ve tercümesi gerekir.

Taşınmaz satışı ya da devri için vekâletname veriliyorsa yabancıların tapu işlemleri sayfasındaki belge listesine bakın. Tapu müdürlükleri vekâletnamede vekil edenin fotoğrafını ve taşınmazı tanımlayan bilgileri arar.

Tercüme ve noter onayı

Hukuki belgelerde terim tutarlılığı önemlidir. Yabancı hukuktaki bir kavramın Türk hukukunda birebir karşılığı olmayabilir. Bu durumda kavramı Türkçe açıklamayla verir, gerekirse özgün terimi parantez içinde bırakırız. Tercüme noter onayından geçer; noterde nelerin yapıldığını noter onaylı tercüme sayfasında bulabilirsiniz.

Apostilin hangi ülkede hangi makamdan alındığını öğrenmek için apostil ve tasdik sayfasına bakın. Belgenizin hangi yolu izleyeceğinden emin değilseniz bize yazın; işlemi yapacak kurumu birlikte belirleyelim. Hukuki danışmanlık vermediğimizi, dava stratejisi için bir avukata başvurmanız gerektiğini de belirtelim.